బౌద్ధ సాహిత్యం
భారతదేశంలో ప్రాచీన కాలం నుండి రాయబడిన బౌద్ధ సాహిత్యం వాటి రచయితలు 1. వినయ పిటక (Vinaya Piṭaka) రచయిత: బౌద్ధ సంఘంలోని శ్రావకులు (శిష్యులు) కాలం: క్రీ.పూ. 5వ శతాబ్దం – బుద్ధుని మరణానంతరం 100 సంవత్సరాల్లో వివరణ: బౌద్ధ సన్యాసులకు నియమాలు, ఆచారాలు, విహార జీవన విధానాలు తెలిపే గ్రంథం. ఇది బౌద్ధ ధర్మసంఘానికి “నైతిక రాజ్యాంగం” లాంటిది. 👉 మూడు ప్రధాన భాగాలు ఉన్నాయి: మహావగ్గా, చుల్లవగ్గా, పరివార. 2. సుత్త పిటక (Sutta Piṭaka) రచయిత: బుద్ధుని శిష్యులు (ఆనంద, ఉపాలి మొదలైన వారు) కాలం: క్రీ.పూ. 5వ శతాబ్దం వివరణ: బుద్ధుని ఉపదేశాలు, బోధనలు, సూత్రరూప వచనాలు. ఇందులో పంచ నికాయాలు : 1. దీఘ నికాయ 2. మజ్ఝిమ నికాయ 3. సంయుత్త నికాయ 4. అంగుత్తర నికాయ 5. ఖుద్దక నికాయ 👉 ఇవే బౌద్ధ సూత్ర సాహిత్యానికి పునాది. 3. అభిధమ్మ పిటక (Abhidhamma Piṭaka) రచయిత: బుద్ధుని అనుచరులు (మహా కచ్చాయన, శారిపుత్త వంటి పండితులు) కాలం: క్రీ.పూ. 3–2వ శతాబ్దం (మౌర్య కాలం) వివరణ: ఇది బౌద్ధ తత్త్వశాస్త్రానికి మూల గ్రంథం. మనస్సు, భావాలు, గుణాలు, చైతన్యం గురించి లోతైన విశ్లేషణ ఇస్తుంది. 👉 ఇందులో “Alobho, Adoso, Amoho” వంటి గు...