పాణాతిపాతా వేరమణీ

1. పాణాతిపాతా వేరమణీ – ప్రాణులను హత్య చేయకూడదు (అహింస)

(Abstaining from killing living beings)

జాతక కథ: Nigrodhamiga Jātaka (Jātaka No. 12)

నిగ్రోధమిగ జాతక కథ (Nigrodhamiga Jātaka)

   ఓ అడవిలో మృగాల గుంపు నివసించేది. ఈ గుంపులో రెండు ముఖ్యమైన మృగాధిపతులు ఉండేవారు – ఒకరు నిగ్రోధమిగుడు (Nigrodhamiga – నిగ్రోధ మృగం), మరొకరు సాగమిగుడు (Sākhamiga – శాఖ మృగం). ఈ ఇద్దరికీ వేర్వేరు గుంపులుండేవి.
ఈ అడవికి దగ్గరగా ఒక రాజధాని ఉండేది. ఆ రాజ్యంలో రాజు, వేటను ఎంతో ఇష్టపడేవాడు. తన వేటగాళ్లతో కలిసి అడవిలోకి వచ్చి మృగాలను వేటాడేవాడు. దీంతో మృగాలు ప్రాణభయంతో బాధపడేవి.

మృగాల బాధ తీరుస్తూ...

ఈ వేటలను తప్పించుకునే మార్గం లేక అడవిలోని మృగాలన్నీ భయాందోళనలోకి వచ్చాయి. అప్పుడు నిగ్రోధమిగుడు ఓ చారిత్రక నిర్ణయం తీసుకున్నాడు. అతడు వేటగాళ్ల వద్దకు వెళ్లి, ప్రతి రోజు ఒక మృగాన్ని వేట కోసం ఇస్తామని ప్రతిపాదించాడు – ఇలా చేస్తే మిగతా మృగాలు ప్రాణాలతో ఉండగలవు. రాజు ఈ ప్రతిపాదనకు అంగీకరించాడు.

ఈ నిర్ణయాన్ని అమలు చేస్తూ, రోజుకో మృగం యాదృచ్ఛికంగా ఎంపికై రాజు కోసం పంపించబడేది. ఇది రెండు గుంపులకు సమానంగా వర్తించేది.

ఒక రోజు నిగ్రోధమిగుడి గుంపు నుంచి ఓ మృగం ఎంపికైంది – అది గర్భం దాల్చి ఉంది ఆ సమయంలో.  ఆమె తాను ఇప్పుడు పోతే, తన బిడ్డ అనాథగా మిగులుతాడని విన్నవించుకుంది. ఆమెను  మన్నించమని,మినహాయించాలని వేడుకుంది. 

     నిగ్రోధమిగుడు ఇది విని – ఆమె బదులు తానే పోతానని, ఆమె ప్రాణాలు కాపాడతానని చెప్పాడు. ఇది గొప్ప త్యాగం. మృగాలలోని నాయకుడే తన ప్రాణాలను త్యాగం చేయడానికి సిద్ధమవుతాడన్న సంగతికిది గొప్ప ఉదాహరణ.

రాజు మార్పు:

నిగ్రోధమిగుడి ఈ చర్యను చూసి రాజు ఆశ్చర్యపోయాడు. ఓ మృగం ఇంత మంచి గుణాలవాడైతే, మనుషులకు ఎందుకు దయ లేదు? అని సిగ్గుపడ్డాడు. వెంటనే వేట ఆపేశాడు. 

సందేశం: ప్రాణులు అన్నీ బాధను అనుభవిస్తాయి. కరుణతో ఉండటం ధర్మం.