బౌద్ధ ధర్మ సాహిత్యం_ త్రిపీటకాలు

*బౌద్ధ ధర్మ సాహిత్యం_ త్రిపీటకాలు*

బౌద్ధ ధర్మ సాహిత్యం పాళీ, మాగధి, ప్రాకృత భాషల్లో ఉంది.

-పాళీ భాషలో రాసిన దమ్మ గ్రంథాల్లో ముఖ్యమైనవి త్రిపీటకాలు.

-త్రిపీటక అంటే మూడు గంపలు అని అర్థం. అంటే మూడు భాగాలని అర్థం. అవి...

1. సుత్త 2. వినయ 3. అభిదమ్మ పీటకలు

-పిటక అనగా పెట్టె అని అర్థం. బుద్ధుని మరణానంతరం అతని బోధనలు మూడు పెట్టెలలో సేకరించారు. వీటినే త్రిపీటకాలు అంటారు.

1)సుత్తపిటక

-బుద్ధుని శిష్యుడైన ఆనందుడు సంకలనం చేశాడు.

-బుద్ధుడి బోధనలను వివరిస్తుంది.

-ఈ పీఠికలో ఐదు భాగాలు ఉన్నాయి. ఒక్కొక్క విభాగాన్ని నికాయ అని పిలుస్తారు. ఈ భాగాల్లో బుద్ధుడి ఉపదేశాలు పరస్పర సంవాద రూపంలో ఉపన్యాస రూపంలో ఉన్నాయి.

1. దీఘ నికాయ

 2. మజ్జిమ నికాయ

 3. సంయుత్త నికాయ

 4. అంగుత్తర నికాయ

 5. ఖుద్ధక నికాయ

-అంగుత్తరనికాయలో మొదటిసారిగా 16 మహాజనపదాల గురించి పేర్కొన్నారు.

2. వినయ పిటక

-బుద్ధుడి శిష్యుడైన ఉపాలి సంకలనం చేశాడు.

-బుద్ధుడి సంఘ నియమ నిబంధనలను వివరిస్తుంది.

-ఈ పీఠికలో నాలుగు భాగాలు ఉన్నాయి. క్రమశిక్షణ, నియమాలను ఉల్లంఘించడం వల్ల కలిగే పరిణామాలను ఈ పీఠికలో వివరించారు.

3. అభిదమ్మ పిటక

-బుద్ధుడి దమ్మాలను వివరిస్తుంది.

-ఈ పీటకంలో ఏడు భాగాలు ఉన్నాయి.

-ప్రాచీనకాలంలో చెప్పిన దమ్మాన్ని విపులంగా ఈ పిటకలో పేర్కొన్నారు.

-ఏడు విభాగాలను ప్రథమ బౌద్ధ సంగీతిలో ఒకచోట సంకలనం చేశారు. ఈ విభాగాలు థేరవాద సిద్ధాంతాలను వివరిస్తాయి.