తెలుగు ప్రాంతాలలో జైనం

జైన ధర్మం క్రీ.పూ నాలుగో శతాబ్దానికే ఆంధ్రదేశంలో ప్రవేశించినట్లు తెలుస్తోంది. కళింగ రాజైన ఖారవేలుడి ఆదరణ వల్ల కృష్ణా నదికి ఉత్తరంగా తీరప్రాంతంలో ముందంజ వేసింది. అశోకుడి పుత్రుడు సంప్రతి ఆంధ్ర, ద్రవిడ దేశాల్లో జైన వ్యాప్తికి కృషి చేశాడు. అమరావతి సమీపంలోని వడ్డమాను కొండపై సంప్రతి విహారం ఏర్పడింది. అక్కడే ఖారవేలుడు మహామేఘ వాహన విహారం నిర్మించాడని శాసనాల వల్ల తెలుస్తోంది. క్రీస్తు శకారంభంలో సుప్రసిద్ధ జైనాచార్యుడైన కొండకుందాచార్యుడు  అనంతపురం జిల్లాలోని వజ్రకరూరు మండలంలోని   కొనకుండ్లలో ఆశ్రమం నిర్మించుకుని మతప్రచారం చేస్తూ సిద్ధాంత గ్రంథాలు రచించాడు. వాటిలో సమయసార అనే గ్రంథం శ్వేతాంబర, దిగంభర శాఖలకు ఆదరణీయమైంది.

 గుంటుపల్లి (కామవరపుకోట) లోని గుహలు   జైనులకు సంబందించిన గుహలుగానే భావిస్తున్నారు. ఇవికాక రామతీర్థం (నెల్లిమర్ల) , శాలిహుండం మొదలగుచోట  చిన్న  స్తూపాలు, జైన స్వస్తిక చిహ్నాలు ఇక్కడ జైన మతం విస్తరించిందని తెలుస్తోంది. అయితే ఇది బౌద్ధం లాగా సామాన్య ప్రజల్లోకి చొచ్చుకొని పోలేదు.

అనంతపురం జిల్లా లోని వజ్రకరూరు మండలంలోని కొనకండ్ల లో ఉన్న జైనుల జంబూద్వీప చక్రం

It is located in the village (Lat. 15°06'56.9''N ; Long. 77°21'54.6''E) of Konakondla, south of Guntakal Railway Junction at a distance of 5 Kms, on the Guntakal – Uravakonda Road. There is a small Hillock locally known as Rasasiddula Gutta denotes the Alchemy power of the Jain. This place is said to be the birth place of Kunda Kundhacharya, a Jain Monk ( 48 B.C – 40 A.D ) . The Mystic circle carved on a boulder of the place is identified with the Jambu Dweepa Chakra ( A Geographical Map ) . Rasasiddula Konda: Here about 500 Meters, East of the village, Images of Jain Tirthankaras are carved on Granite stone slabs on the hill known as Rasasiddula Konda on a boulder, an incited figure of a Parsvanatha standing on Lotus in Katyavalambita posture & a line drawing denoting Jambudvipa are noticed. This is the earliest representation of Jambudvipa so far reported in Andhra Pradesh on a huge rock boulder, an incised line drawing of a circle, divided into two halves, intersected by horizontal lines and inverted triangles, Which is believed is lithic representation of the earth’s Hemisphere, comprising the island called Jambudveepa. The Mystic circle carved on a bolder of this place is identified with the Jambu Dweepa Chakra ( A Geographical Map ) . It is connected with the Jain Cosmology. This place is said to the birth place of Konakondla raya a jain monk ( 48 B.C – 40 A.D ). On the top of the hillock is a shrine with two images of Tirthankaras in standing postures (Kayotsarga) with triple umbrellas and attended by the Sasana Devatas. The sculptures are made of red granite stone and measure about 2 ½ feet in height, datable to 13th century A.D. Behind the shrine of Rasa Siddhas or Thirthankaras is engraved a big figure of Jaina standing on a lotus. Since this figure is standing on Padma this may be Padmanandi which is the other name for Konda Kundacharya. The Jambu Dweepa Chakram – a relic jain culture and a jewel in the crown of Anantapuram district is carved on a large rock here. The earth according to the Jains is a flat round surface formed of concentric circles separated one from other by circular seas with the continent of Jambudvipa in the centre. The diagram of Jambudveepa found on the top of the hill of Alchemist, Kona Kondla is a real one. This is the earliest representation of Jambudveepa so far reported in Andhra Pradesh.

(Mallikarjunarao Navuluri wall)